Ödev saatini evde daha huzurlu hale getirmenin yolları

Okuldan dönen çocuk, akşam yorgunluğu, ödev defteri ve bir de gergin bir ebeveyn. Birçok evde ödev saati, günün en zor anlarından biri olabiliyor. Sesler yükseliyor, ödev uzuyor, kimse keyif almıyor. İyi haber şu: Ödev saatini büyük ölçüde belirleyen şey çocuğun yeteneği ya da isteği değil, evdeki düzen ve beklentilerdir. Bu yazıda uygulanabilir ve sakin çözümler bulacaksınız.

Önce rutin, sonra ödev

Çocukların çoğu öngörülebilir düzenden rahatlık duyar. Ödevin her gün yaklaşık aynı saatte başlaması, “bugün de yapmak zorunda mıyım?” pazarlığını azaltır. Saat seçerken çocuğunuzu gözlemleyin: Bazı çocuklar okuldan gelince biraz dinlenip atıştırdıktan sonra çalışmaya hazırdır, bazıları ise ödevi hemen bitirmek ister. Bir hafta farklı zamanları deneyip en az çatışma çıkan zamanı seçin.

Çalışmaya başlamadan önce kısa bir hareket molası, hatta beş dakikalık bir oyun bile dikkati toparlamaya yardımcı olur. Ödevden önce uzun ekran süresi ise çoğu zaman geçişi zorlaştırır.

Çalışma köşesini düzenlemek

Çocuğun çalışacağı yer sabit, aydınlık ve nispeten sessiz olmalı. Ayrı bir oda şart değildir; mutfak masası da olur. Önemli olan masada o an gerekli olan malzemenin bulunmasıdır: kalem, silgi, defter, gerekirse cetvel. Telefon, tablet ve televizyon gibi dikkat dağıtıcılar görüş alanının dışında kalsın. Evde kardeşler varsa herkesin aynı saatte sakin bir iş yapması iyi bir çözümdür; biri okur, diğeri ödev yapar.

Yardım mı, kontrol mü?

Çoğu ebeveynin yaptığı en yaygın hata, ödevi çocuğun yerine yapmak ya da her cümleyi düzeltmektir. Oysa ödev, öğretmene çocuğun ne anladığını göstermek için vardır. Sizin işiniz cevabı vermek değil, çocuğun yolu bulmasına yardım etmektir.

Takıldığında şu soruları deneyin:

• Soruda senden ne isteniyor?
• Buna benzer bir örnek gördün mü?
• İlk adım ne olabilir?
• Cevabını kontrol etmek için ne yapabilirsin?

Çocuk çok zorlanıyorsa ödevi yarım bırakıp öğretmene not yazmak da sağlıklı bir seçenektir. Öğretmen, konunun anlaşılmadığını bu sayede fark eder.

Gerginliği azaltan küçük hamleler

Bir ödev saatinin bitiş zamanını belirleyin. Süre çocuğun yaşına ve okuluna göre değişir; ama sınırsız süren ödev hem çocuğu hem aileyi yorar. Ödev beklenenden uzun sürüyorsa bu, öğretmenle konuşulması gereken bir işarettir.

Cümlelerinizi de gözden geçirin. “Yine mi yapmadın?” yerine “Bugün hangi ödevlerin var, nereden başlamak istersin?” demek tonu yumuşatır. Başarıyı sonuca değil çabaya bağlayın: “Bu problemde pes etmeden denedin” cümlesi, “Hepsi doğru” cümlesinden daha uzun süre motive eder.

Ödev sırasında sakin kalmakta zorlandığınızı fark ederseniz, kısa bir ara verip nefes almak sizin için de çocuğunuz için de iyi bir model olur.

Sorumluluğu çocuğa devretmek

Zamanla ödev planlamasını çocuğa bırakın. Küçük yaşta bir ödev çizelgesi çizerek başlayabilirsiniz; çocuk bitirdiği ödevi kendisi işaretlesin. Okul çantasını akşam hazırlamak da bu sorumluluğun parçasıdır. Her seferinde hatırlatmak yerine çizelgeyi görünür bir yere asmak, ebeveyn-çocuk arasındaki sürtüşmeyi azaltır.

Unutmayın, bazı çocuklar öğrenme güçlüğü ya da dikkat konularında ek destek gerektirebilir. Ödevler sürekli ağır bir mücadeleye dönüşüyorsa okul rehber öğretmeniyle konuşmak iyi bir ilk adımdır.

Sık sorulan sorular

Çocuğum ödev yapmak istemiyor, zorlamalı mıyım? Zorlamak yerine nedenini anlamaya çalışın. Yorgunluk, konuyu anlamama ya da ödevin fazla gelmesi gibi nedenler olabilir. Gerekirse öğretmenle konuşun.

Ödev sırasında yanında oturmalı mıyım? Küçük yaşta yakın olmak faydalıdır. Çocuk büyüdükçe mesafeyi artırın; yakın bir odada olmanız çoğu zaman yeterlidir.

Ödevi kontrol etmeli miyim? Genel bir göz atmak yeterlidir. Hataları tek tek düzeltmek yerine çocuğun kendi hatasını bulmasına fırsat verin.