Çalışma ortamını düzenlemek için 12 maddelik kontrol listesi

Aynı ders, aynı süre, ama iki farklı masa: Biri toplu, aydınlık ve sessiz; diğeri dağınık, loş ve telefon bir karış ileride. Hangisinde daha az enerji harcayarak başlayacağınızı tahmin edebilirsiniz. Ortam, motivasyondan bağımsız olarak dikkatinizi ve başlama kolaylığınızı doğrudan etkiler. Aşağıdaki kontrol listesi, çalışma ortamınızı bir seferde düzenlemeniz ve sonra rutinle korumanız için hazırlandı.

Masa ve malzeme (1-4)

1. Masayı boşaltın. Sadece o an çalışacağınız dersin malzemeleri masada kalsın. Diğer kitaplar ve kâğıtlar bir rafta ya da çekmecede beklesin.
2. Temel malzemeleri yanınıza alın. Kalem, silgi, hesap makinesi, su: Bir şey aramak için kalkmak dikkati dağıtır.
3. Bir kenar not kâğıdı bulundurun. Çalışırken aklınıza gelen “şunu alıp aramam lazım” düşüncelerini oraya yazıp geri dönün.
4. Saat ya da zamanlayıcı koyun. Görünür bir saat, zaman algısını korur. Pomodoro tekniği kullanıyorsanız zamanlayıcının masada olması şart.

Işık, hava ve oturuş (5-8)

1. Doğal ışık varsa kullanın. Mümkünse pencereye yakın oturun. Akşam çalışıyorsanız masa lambası kullanın; tek başına tavan ışığı çoğu zaman yetersiz kalır.
2. Lambanın yerini doğru ayarlayın. Yazarken elinizin gölgesi kâğıda düşmemeli; sağ elini kullananlar lambayı sola koyar, solaklar ise sağa.
3. Odanın ısısını ve havasını kontrol edin. Aşırı sıcak ya da soğuk ortam dikkati düşürür. Kapalı odada zaman zaman pencereyi açıp havalandırın.
4. Rahat ama dik oturun. Sandalye ve masa yüksekliği, ayaklar yere basacak ve dirsekler rahat duracak şekilde olmalı. Yatakta ya da kanepede çalışmak kısa süreli okuma için uygun olabilir, ama uzun çalışma için uygun değildir.

Dikkat dağıtıcılar (9-10)

1. Telefonu görme alanınızdan çıkarın. Ekran aşağı bakacak şekilde bile olsa telefon masada durduğunda dikkatinizin bir kısmını alır. Başka bir odaya bırakmak en iyisidir. Dijital derslerde nasıl daha az dağılabileceğinizi çevrimiçi ders yazımızda ayrıntılı bulabilirsiniz.
2. Ses ortamını seçin. Sessizlik en iyisi; olmuyorsa kulaklık ve sözsüz bir fon sesi deneyin. Sözlü şarkılar çoğu zaman okuma ve yazma işlerinde dikkati böler.

Başlama ve bitirme ritüelleri (11-12)

1. Küçük bir başlama ritüeli oluşturun. Masaya oturunca su doldurmak, ilk görevi yazmak ve zamanlayıcıyı kurmak gibi her seferinde aynı olan bir başlangıç, zihne “şimdi çalışma zamanı” sinyali verir.
2. Çalışmayı toparlayarak bitirin. Kalkmadan önce beş dakika ayırıp masayı toplayın ve ertesi günün ilk görevini bir kâğıda yazın. Ertesi gün başlamak çok daha kolay olur.

Ev kısıtlıysa ne yapabilirsiniz?

Ayrı bir çalışma odası olmayabilir; bu çok normal. Mutfak masasını ya da salondaki bir köşeyi çalışma alanına çevirebilirsiniz. Her seferinde aynı yerde ve aynı düzenle çalışmak, yer kısıtlı olsa bile beyin için bir bağlam yaratabilir. Malzemeleri bir kutuda saklayıp her çalışma saatinde masaya getirip sonra toplamak, geçici düzen için iyi bir yöntemdir.

Sık sorulan sorular

Müzik dinleyerek çalışmak zararlı mı? Kişiye ve işe göre değişir. Sözlü müzik okuma ve yazma sırasında dikkati bölebilir; sözsüz ve düşük sesli müzik bazı kişilere yardımcı olur.

Masanın düzenli olması şart mı? Tam bir düzen şart değil; ama dikkat dağıtıcı nesnelerin azaltılması çoğu kişi için yararlı olur.

Göz yorgunluğu yaşıyorum, ne yapmalıyım? Düzenli olarak uzaktaki bir noktaya bakın ve ışığı kontrol edin. Şikâyet sürüyorsa bir göz doktoruna danışın.