Konu bitince kendini sınamanın kısa listesi

Konu bitti demek, sayfanın sonuna gelmekle karışır. Son satır okununca defter kapanır ve bir sonraki başlığa geçilir. Oysa bitiş, kaynağı kapatınca kurabildiğin cümledir. Cümle yoksa konu açık kalmıştır. Kısa bir sınama listesi, bu açıklığı nazikçe gösterir. Liste uzun olursa kullanılmaz. Beş madde, bir ünitenin kapısını yoklar.

Liste neden kısa kalmalı

On beş maddelik kontrol, ikinci bir ödev gibi durur ve atlanır. Beş madde ise bir oturumun sonuna sığar. Her madde evet hayır ile biter, uzun yorum istemez. Hayır olan tek madde, ertesi günün işidir. Tüm hayırları aynı akşama yığmak, listeyi cezaya çevirir.

Liste her ders için kelimesi kelimesine aynı olmak zorunda değil. İskelet aynı kalır, örnek değişir. İskelet değişirse listeyi hatırlamak da iş olur. Hatırlanan liste, kullanılan listedir.

Beş maddelik yoklama

Birincisi: bu parçanın adını kendi cümlenle söyleyebildin mi. İkincisi: bir terimi örnekle eşleyebildin mi. Üçüncüsü: en çok karışan yeri tek kelimeyle işaretledin mi. Dördüncüsü: bir soruyu deftere bakmadan cevapladın mı. Beşincisi: yarınki tek işi yazdın mı.

Beşi de evet ise konu o gün için kapanabilir. Aralıklı tekrar daha sonra yoklar; bu liste onun yerine geçmez. Bu liste, bugün kapıyı çekip çekemediğini söyler. Kapı çekilmeden aralıklı tekrar, dağınık sayfayı günlere yayar.

Hayır nerede duruyor

Adını söyleyemiyorsan parça hâlâ başkasının başlığıdır. Küçük parçaya dön. Örnek yoksa terim havada duruyordur; bir örnek seç, uydurma. Karışan yeri işaretlemediysen her yeri eşit tekrar edersin, bu da hiçbir yeri etmemektir. Soruyu cevaplayamadıysan soru biçimindeki not eksiktir. Yarınki iş yazılmadıysa bitiş sahte bir rahatlıktır.

Bir hayır, utanç değildir. Listenin işe yaradığının kanıtıdır. Hepsi evet ise ya gerçekten kapanmıştır ya da sorular fazla kolaydır. Kolay şüphen varsa bir maddeyi daralt. Adını söyle değil, iki terimin farkını söyle.

Ne zaman uygulanır

Her sayfanın sonunda değil, bir başlık kapandığında. Başlık büyükse onu da böl, her küçük kapıda beş maddeyi kısaltarak kullan. Kısaltmak, üç maddeye inmek olabilir: ad, soru, yarın. Üçü de yoksa beş de süs kalır.

Yorgunsan listeyi erteleme, kısalt. Ertelemek, bitiş hissini sabaha bırakır ve sabah yeni konu listeyi ezer. İki dakika, beş saatin yerine geçer.

Velinin kullanacağı hali

Çocuğa beş maddeyi sorgu gibi okuma. Birini seç: bugün kapattığın parçanın adını bana anlatır mısın. Anlatı varsa diğer maddelere gerek kalmayabilir. Anlatı yoksa birlikte tek hayırı seçin, gerisini bırakın. Çok soru, ödevdeki yardım çizgisini de aşabilir. Sen cevaplama, o kursun.

Liste buzdolabına asılacak bir manifesto olmasın. Defterin iç kapağında dursun. Görünür ama bağırmasın. Bağıran liste, birkaç gün sonra görünmez olur.

Sık sorulan sorular

Her hayırı aynı gün düzeltmeli miyim? Hayır. Bir hayır seç, onu kapat, diğerini yarına yaz. Hepsini aynı akşam onarmak, listeyi ikinci bir üniteye çevirir. Seçmek, yöntemin parçasıdır.

Liste sınavın yerine geçer mi? Geçmez. Bu, konu kapanırken kullanılan bir yoklamadır. Sınav provası ayrı bir iştir. İkisini karıştırırsan ikisi de yarım kalır.

Maddeleri değiştirebilir miyim? Evet, dersin doğasına göre. Resim dersinde örnek maddesi başka görünür, işlem dersinde adım maddesi öne çıkar. İskeleti tamamen her gün yeniden yazma. Değişen bir madde yeter.