Günde 20 dakika okuma alışkanlığı nasıl kurulur?
Okumayı günlük rutine yerleştirmenin küçük ve gerçekçi yolları: saat seçimi, kitap seçimi, kesintileri azaltma ve ilerlemeyi izleme.
Okumak istediğiniz kitaplar komodinin üzerinde bekliyor, ama akşam olunca gözleriniz telefona gidiyor. Bu çok tanıdık bir durum ve çoğu zaman irade eksikliğinden değil, planın fazla iddialı olmasından kaynaklanıyor. “Her gün bir saat okuyacağım” kararı ilk hafta heyecan verir, ikinci hafta yük olur. Günde yirmi dakika ise çoğu insanın hayatına sığabilecek bir ölçüdür.
Neden yirmi dakika?
Yirmi dakika hem küçük hem anlamlıdır. Küçüktür, çünkü en yoğun günde bile bulunabilir. Anlamlıdır, çünkü sayfalar birikir: Ortalama bir okuma hızıyla bu süre çoğu kişi için günde birkaç sayfa değil, yirmi-otuz sayfa demektir. Kesin bir rakam vermek zor, çünkü hız metne ve kişiye göre değişir; ama birkaç hafta düzenli devam edildiğinde ortaya çıkan fark belirgindir.
Asıl kazanç sayfa sayısında değil, kimliktedir. Her gün küçük de olsa okuyan biri kendini “okuyan biri” olarak görmeye başlar ve bu, alışkanlığın en güçlü destekçisidir.
Okuma saatini sabitlemek
Alışkanlıklar bir tetikleyiciye bağlandığında kolay yerleşir. Okumayı zaten her gün yaptığınız bir işe bağlayın: sabah kahvesinden sonra, okul servisinde, akşam yemeğinin ardından ya da yatmadan önce. “Boş kaldığımda okurum” demek çoğu zaman “hiç okumam” anlamına gelir; çünkü boş zaman kendiliğinden gelmez.
Bir hafta boyunca aynı saati deneyin. Tutmuyorsa saati değiştirin, ama gün içinde belirli bir saat olsun. Gözleriniz akşamları çok yoruluyorsa sabaha ya da öğle arasına kaydırmak makul bir çözümdür.
Doğru kitabı seçmek
Alışkanlık kurma döneminde “okumam gereken” kitaplarla değil, okumak istediğiniz kitaplarla başlayın. İlk kitap, sizi sayfa çevirtecek kadar akıcı olmalı. Roman, kısa öykü, hafif bir deneme ya da ilginizi çeken bir konuda popüler bir kitap iyi başlangıçlardır.
Bir kitap ilk elli sayfada sizi hiç çekmediyse bırakmanın bir sakıncası yoktur. Bırakmaktan kaçınmak, okumaktan kaçınmaya yol açabilir. Başka bir kitabı denemek, alışkanlığı korumanın daha akıllı yoludur.
Kesintileri azaltmak
Yirmi dakikalık sürenin en büyük düşmanı bildirimdir. Okuma sırasında telefonu başka bir odaya koyun ya da “rahatsız etme” moduna alın. Kitabı görünür bir yerde tutun; yatağın yanında, çanta içinde ya da masanın üzerinde. Bir kolaylık da kitabı açık ve hazır bırakmaktır: Başlamak için gereken adım ne kadar azsa, başlama ihtimali o kadar artar.
Sessiz bir ortam yoksa kulaklık ve sözsüz bir müzik de işe yarayabilir. Yine de bunların hiçbiri şart değil; kalabalık bir otobüste bile yirmi dakika okunabilir.
İlerlemeyi izlemek
Takvime her okuma gününü işaretlemek basit ama etkili bir yöntemdir. Zinciri kırmamak güdüsü motivasyon sağlar; yine de bir gün aksarsa zinciri bırakıp pes etmeyin. Kural şu olabilir: İki gün üst üste atlamayın. Ayrıca bir okuma defterine bitirdiğiniz kitabın adını ve aklınızda kalan tek cümleyi yazmak, hem hafızayı güçlendirir hem de gurur duyacağınız bir liste oluşturur.
Ailece okuma saati düzenlemek de eğlenceli bir seçenektir; herkes kendi kitabıyla aynı odada sessizce okur. Çocuklar, okuyan yetişkinleri izleyerek öğrenir.
Sık sorulan sorular
Yirmi dakikayı tek seferde okumak şart mı? Hayır. On dakikalık iki oturum da aynı işi görür. Önemli olan günlük sürekliliktir.
Ekrandan e-kitap okumak sayılır mı? Evet, yeter ki bildirimler kapalı olsun. Bazı insanlar basılı kitapta daha az dağılır; hangisi size uyuyorsa onu seçin.
Okurken sürekli uykum gelirse ne yapmalıyım? Saati değiştirmeyi ve yatmadan önce çok yorgun olmadığınız bir zaman seçmeyi deneyin. Uykusuzluk uzun süredir devam ediyorsa bir sağlık uzmanına danışmak yerinde olur.