Ses kaydından not çıkarırken zamanı yememek

Ders kaydı elinin altında olunca her cümleyi sonra yazarım rahatlığı doğar. Sonra, akşam iki saatlik kaydın başına oturup duraklata duraklata tümünü dökmeye dönüşür. Döküm bitince yorgunsundur, anlama ise henüz başlamamıştır. Ses kaydından not çıkarmak, banda tutanak tutmak değildir. İşine yarayacak izi seçip gerisini bantta bırakmaktır.

Neyi baştan ayır

Kaydı açmadan önce tek soru yaz. Bu kayıttan hangi kararı veya hangi tanımı çıkarmak istiyorum. Soru yoksa kulak her cümleye eşit borçlanır. Borç, süreyi ikiye katlar. Soru varsa parmak, ilgili yerde durur, ilgisizde akar.

Soru birden fazla ise kaydı parçala. İlk yirmi dakika şu tanım, sonrası örnek. Parça yoksa göz süre çubuğuna kayar ve iş, izlemek değil atlamak olur. Atlama da bir seçimdir; seçim bilinçli olsun.

Duraklatmanın ölçüsü

Her cümlede durursan kayıt, yavaş bir okumaya döner ve avantajını kaybeder. Bir fikir bitince dur. Fikir; tanım, örnek veya uyarı olabilir. Durunca tek satır yaz. Satır, konuşmacının cümlesinin kopyası olmasın. Kendi sözün olsun. Kopya, akşam yine yabancı kalır.

Anlamadığın yerde üç kez aynı saniyeyi dinlemek de tuzaktır. İkinci dinleme yetmediyse zaman damgasını yaz, akışa devam et. Akşam o damgaya dön. Üçüncü döngü, o anki yorgun kulağa pek az şey katar.

Zaman damgası notun adresidir

Satırın yanına kabaca dakikayı yaz. 12. dakika, örnek. Adres, ertesi gün tüm kaydı baştan açtırmasın. Adres yoksa not, kaynaksız bir cümle olur ve doğrulamak için yine iki saat harcarsın. Adres, seçerek notun bant üzerindeki halidir.

Çok damga birikirse hepsi eşit önemde değildir. Üçünü yıldızla, gerisini bantta bırak. Yıldızsız damga, merak arşividir; bu haftanın işi değildir. Arşiv şişince asıl iz kaybolur.

Hız ve gürültü

Biraz hızlandırmak, tanıdık bir tekrarda zaman kazandırır. İlk kez duyulan yoğun bir konuda hız, ekleri yutar. Yutulan ek, tanımı kaydırır. Anlam kopunca hızı indir. Sesli kitap temposu için geçerli olan ölçü burada da durur.

Ortam gürültülüyse kulaklık, evdeki diğer kişilere de sana da nefes alır. Hoparlörle mutfakta not çıkarmak, hem kaydı hem evi böler. Kısa bir sakin köşe, iki kat hızdan daha çok şey kurtarır.

Kayıt notun yerine geçmesin

Bant duruyor diye defteri ihmal etmek, öğrenmeyi ertelemektir. Bant, kaynak olabilir. Öğrenme, kapalı kaynakla kurduğun cümlededir. Notu çıkardıktan sonra kaydı kapat, üç cümleyi bantsız yaz. Yazamazsan yıldızlı damgaya dön, tümüne değil.

Arkadaşın kaydı sana ilettiyse de aynı sıra geçerlidir. Onun dosyası senin anlamışlığın değildir. Dosyayı biriktirmek, koleksiyon yapmaktır. Koleksiyon, sınav sabahı ağır bir klasör olur.

Sık sorulan sorular

Tüm dersi yazıya dökmeli miyim? Hayır. Tutanak, arşiv işidir ve çoğu öğrenci için gereksiz uzundur. Soru, iz ve zaman damgası yeter. Eksik kalan yer banttadır, defterde olmak zorunda değildir.

Hızlı konuşanı nasıl yakalarım? Cümleyi kovalama. Terim ve örneği yakala, damgayı yaz, akışa dön. Akşam o dakikayı kendi cümlenle aç. Anlık hız, akşamki sakin turdan daha önemlidir sanma.

Kayıt almak her derste uygun mu? Öğretmen veya kurum izin vermediyse kaydetme. İzin varsa bile kayıt, sınıftaki dinlemenin yerine geçmesin. İzin ve nezaket, tekniğin önündedir.