Aynı gün notunu on dakikada gözden geçir

Zil çalar, defter kapanır, sırt çantasına gider. Akşam o defter hiç açılmazsa ders, sınıfta kalmış bir konuşma olarak uçar. Aynı gün yapılan kısa gözden geçirme, bu uçuşu durdurur. Amaç yeni bir ders çalışmak değil; bugün duyduğunu yarın okunur hale getirmektir. On dakika, buna yeter. Saatler süren ikinci bir oturum şart değildir.

Neden aynı gün?

Bellek, taze izi daha kolay tanır. Aradan üç gün geçince kısaltma yabancılaşır, örnek unutulur, sayfa süs gibi durur. Aynı gün bakmak, izi kendi cümlene çevirmen için en ucuz andır. Ucuz derken az çaba, çok kazancı kastediyorum. Yöntem büyü değil, zamanlama tercihidir.

Bunu aralıklı tekrarla karıştırma. Aralıklı tekrar, günlere yayılan bir yoklamadır. Aynı gün gözden geçirme ise o yoklamanın ham maddesini temizler. Kirli not, tekrar gününde de kirli kalır. Önce okunur yap, sonra aralıkla yokla.

On dakikanın iç bölümü

İlk üç dakika sayfayı tara. Başlık var mı, terim duruyor mu, örnek yarım mı kalmış? Eksik kelimeyi tamamla, dağınık oku düzelt. Bu turda yeni bilgi arama. Yalnızca bugünün izini okunur kıl.

Sonraki dört dakika soruya ayrılır. Sayfadan üç soru çıkar. Sorular uzun olmasın. Bu terim neyi ayırır, bu örnek hangi kuralı gösterir, nerede karıştırıyorum. Soruyu yaz, defteri kapat, tek cümleyle cevapla. Cevap tutmuyorsa o satırın yanına küçük bir işaret koy. İşaret çoğalırsa hepsini değil, en çok takıldığın birini seç.

Son üç dakika yarına aittir. Sayfanın altına tek cümle yaz: yarın şuna bakacağım. Cümle bir konunun tamamı olmasın. Bir tanım, bir işlem, bir paragraf yeter. Böylece ertesi gün nereye oturacağın belli olur. Belirsiz her şeyi tekrar et listesi, hiçbir şeyi tekrar etmemenin nazik halidir.

Hangi not bu tura girer?

Her dersi aynı ağırlıkta tutmak zorunda değilsin. Yeni konu, karışık anlatım ve sınavı yakın ders önce girer. Beden eğitimi notu ya da zaten bildiğin kısa duyuru bu turu hak etmeyebilir. Seçim yapmak, yöntemin parçasıdır. On dakika üç derse bölününce her biri yüzeyde kalır. Bir dersi iyi temizlemek, üçünü acele sıyırmaktan iyidir.

Zihin haritası kullandıysan da tur değişmez. Haritanın ortasındaki kavramı kapat, dalları say. Sayamadığın dal, yarınki tek işaretindir. Harita güzel görünmek için değil, dalı hatırlatmak için durur.

Tuzağa düşmeden bitirmek

Tur, yeni konu öğrenmeye dönüşmesin. Kitap açılıp ikinci bölüme geçilirse on dakika bir saate uzar ve rutin terk edilir. Sınır koy. Zil gibi bir bitirme cümlesi seç: işaret kondu, kalem bırakıldı. Eksik kalan yer yarına bırakılabilir. Bırakmak, ihmal değil; sınırın adıdır.

Bir başka tuzak, turu yalnızca alt çizmek sanmaktır. Renkli kalem sayfayı süslese de soru üretmez. Çizmek, seçimin görünür hali olabilir; seçimin kendisi değildir. Soru yoksa tur yarım kalmıştır. Üç kısa soru, bir sayfa fosforlu izden daha çok iş görür.

Günün neresine koyalım?

Okuldan iner inmez yapmak taze iz için iyidir. Ev kalabalıksa akşam yemeğinden önceki sakin on dakika da olur. Gece yarısına bırakırsan göz yorgun, cümle tembel olur. Rutin, enerjinin düşük olduğu saate yaslanmasın. Kısa olduğu için gün içinde yer bulması kolaydır; yeter ki yer önceden belli olsun.

Çocuğuyla çalışan veli bu turu devralmasın. Yanında oturup soruyu çocuğun kurmasını izlemek yeter. Cevabı fısıldamak, turu veliye ait kılar. Çocuk takılırsa ipucu ver, cümleyi bitirme. On dakika birlikte de geçse, kalem onun elinde kalsın.

Sık sorulan sorular

On dakika yetmezse uzatmalı mıyım? İlk haftalarda on beşe çıkabilir. Sürekli yarım saate uzuyorsa ya çok ders seçiyorsun ya da tur yeni çalışmaya dönüşüyor. Bir ders, üç soru, bir işaret. Bu sınır rutini yaşatır.

Notu temize çekmek şart mı? Hayır. Temize çekmek güzel görünür ama zaman yer. Aynı sayfada kısaltmayı açmak, soru eklemek ve tek işaret bırakmak yeter. Okunmuyorsa ancak o zaman ilgili bölümü yeniden yaz.

Hafta sonuna bıraksam olmaz mı? Hafta sonu toplu bakış ayrı bir iştir. Aynı gün turu onun yerine geçmez ve tersi de geçmez. Taze izi hafta sonuna taşımak, kısaltmaların çözülmesini zorlaştırır.